De commissie

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

Deze Kamer behandelt het ontwerp eerst in een van de vaste commissies die uit haar midden gevormd zijn voor de verschillende onderwerpen van overheidszorg. De commissie brengt een Voorlopig Verslag uit. Daarop antwoordt de minister met een Memorie van Antwoord. De commissie brengt daarna haar Eindverslag uit. 4 Vervolgens flexplek huren amsterdam vindt openbare behandeling in de Tweede Kamer plaats. Achtereenvolgens vinden algemene beschouwingen, artikelsgewijze behandeling en slotstemming plaats. Tijdens de artikelsgewijze behandeling kunnen Kamerleden die wijzigingen wensen in het wetsontwerp, amendementen indienen. Eerst vindt stemming plaats over de ingediende flexplek huren haarlem wijzigingen (amendementen). Worden de amendementen aangenomen, dan is het wetsontwerp dus op die punten gewijzigd. Vervolgens wordt gestemd over het al of niet geamendeerde wetsontwerp als geheel. 5 Als het wetsontwerp wordt aangenomen, gaat het naar de Eerste Kamer. Daar vindt, in verband met het ontbreken van het recht van amendement, geen artikelsgewijze behandeling plaats. Slechts ongewijzigd aanvaarden flexplek huren amsterdam zuidas of volledig verwerpen van het wetsvoorstel is mogelijk. 6 Wanneer ook de Eerste Kamer het voorstel heeft aangenomen, dienen de Koning en de verantwoordelijke minister(s) het wetsontwerp te bekrachtigen met hun handtekening (koninklijke sanctie, ministerieel contraseign). Na de bekrachtiging is het wetsontwerp een wet geworden. 7 Vervolgens dient de wet te worden bekendgemaakt. Dit gebeurt in het Staatsblad. De minister van Justitie is verantwoordelijk voor plaatsing. Het Staatsblad moet onderscheiden worden van de Staatscourant. Volgens de
2.3 Functies van de overheid 43
Bekendmakingswet moeten in het Staatsblad wetten, AMvB’s en andere Koninklijke Besluiten worden gepubliceerd waarbij algemeen verbindende voorschriften worden vastgesteld. In de Staatscourant worden volgens art. 4 Bekendmakingswet gepubliceerd algemeen verbindende voorschriften die zijn vastgesteld bij ministeriële regeling, alsmede overige algemeen verbindende voorschriften vanwege het Rijk, voor zover deze niet in het Staatsblad hoeven te worden geplaatst. Daarnaast bevat de Staatscourant redactionele artikelen en advertenties. 8 Ten slotte dient de wet nog in werking te treden. Tenzij de wet zelf een andere termijn bepaalt, treedt zij in werking op de eerste dag van de tweede kalendermaand na de datum van bekendmaking.
Eerder is flexplek huren amsterdam wtc aangegeven dat de Tweede Kamer bevoegd is wijzigingen in een wetsontwerp aan te brengen door middel van amendementen. Een amendement is een voorstel van de Tweede Kamer tot wijziging van een wetsontwerp. De aangenomen wijzigingen kunnen zo ver gaan dat de minister die het wetsontwerp heeft ingediend, niet meer achter het wetsontwerp staat. Hij is dan ook bevoegd om het ontwerp in te trekken tot het moment dat de Eerste Kamer het wetsontwerp heeft aanvaard (art. 86 Gw). Hieruit blijkt dat het parlement niet in staat is een wetsontwerp tot wet te maken indien de regering dit niet wenst. Uit het feit dat beide Kamers der Staten-Generaal een door de regering ingediend wetsontwerp kunnen afstemmen, blijkt dat ook de regering geen wetsontwerp tot wet kan maken zonder instemming van de Staten-Generaal.

Deregulering

De Woningwet is enkele malen herzien met het oog op deregulering. Een van de onderdelen van deze herziening is de bepaling in de Woningwet dat bepaalde bouwwerken, bijvoorbeeld de bouw van een dakkapel aan de flexplek huren amsterdam achterzijde van een woning, niet meer bouwvergunningsplichtig zijn, maar bouwvergunningsvrij. Wordt deze dakkapel geplaatst op een monument, dan is een zogenoemde lichte bouwvergunning nodig. Inmiddels is gebleken dat dit voorbeeld van deregulering in de praktijk niet goed werkt. Voor de burger maakt het in de praktijk nauwelijks verschil of hij een reguliere bouwvergunning moet aanvragen of een lichte.
Het privaatrecht flexplek huren haarlem regelt de verhoudingen tussen de leden van de samenleving. Het publiekrecht regelt de verhouding tussen de overheid en de burgers, en de verhouding tussen de organen van het overheidsapparaat zelf. Binnen het publiekrecht onderscheiden we het staatsrecht, het bestuursrecht (ook wel administratief recht genoemd) en het strafrecht. Naast dit nationale publiekrecht kennen we het internationale publiekrecht. Deze onderscheidingen tussen de diverse rechtsgebieden dienen voornamelijk om de flexplek huren amsterdam zuidas bestudering van het recht te vergemakkelijken. De stof wordt op een begrijpelijke manier gepresenteerd. De indelingen zijn in het algemeen juridisch niet relevant en hebben geen rechtsgevolgen. Hierop moet een uitzondering worden gemaakt: de onderscheiding tussen privaat- en publiekrecht. Het is de overheid niet toegestaan om vrijelijk van het privaatrecht gebruik te maken, wanneer het publiekrecht een meer aangewezen weg vormt die moet worden bewandeld. In subparagraaf 3.7.l zal hierop dieper worden ingegaan.
1 .4.1 Staatsrecht Het staatsrecht bevat de belangrijkste regels van het staatsbestel. Hiertoe worden gerekend: Regels met betrekking tot de samenstelling en inrichting van de staat en zijn organen. Bij deze regels moet worden gedacht aan wetten zoals: de Grondwet, de Provinciewet, de Gemeentewet en de Wet op de Raad van State. Regels met betrekking tot de functie-uitoefening van de organen van de staat. Bij deze regels moet wederom worden gedacht aan de Grondwet, de Provinciewet en de Gemeentewet, maar dan speciaal die onderdelen die betrekking hebben op de bevoegdheden van de desbetreffende bestuursorganen. Regels met betrekking tot de positie van de flexplek huren amsterdam wtc burgers tegenover de organen van de staat. Bij deze regels moet worden gedacht aan een wet als de Kieswet en het gedeelte in de Grondwet dat betrekking heeft op grondrechten van de burgers.
1 .4.2 Bestuursrecht De overheid zorgt niet alleen voor wetgeving (in de zin van algemene regelgeving) en voor rechtspraak. De samenleving moet ook bestuurd worden doorde overheid. Het besturen vindt plaats door het maken van speciale regelingen, door het verlenen van vergunningen, het geven van subsidies en het nemen van andere besluiten voor individuele gevallen. In de twintigste eeuw is de overheidsinvloed op de samenleving sterk toegenomen. Daarmee nam ook de behoefte toe om het bestuur zelf aan regels te binden. Indien er bevoegdheden (macht) aan een orgaan of een functionaris worden toegekend, is het in het algemeen van groot belang dat die macht gecontroleerd kan worden en wel aan de hand van vastgestelde regels. De regels waar het bestuur aan gebonden is, zijn te vinden in het bestuursrecht. Het bestuursrecht bevat ook de regels voor beantwoording van de vraag hoe de burger zich kan beschermen tegen bestuurshandelingen die men niet juist vindt.

Mentale rekeningen

Onze analyse van mentale rekeningen is veel verschuldigd aan het stimulerende werk van Richard Thaler (1980,1985), die de relevantie van dit proces voor consumentengedrag heeft aangetoond. Het volgende probleem, gebaseerd op voorbeelden van Savage (1954) en Thaler (1980), introduceert enkele van de regels die de constructie van flexplek huren amsterdam mentale rekeningen beheersen en illustreert de uitwerking van de concaviteit van waarde op de aanvaardbaarheid van transacties.
Probleem 7: stel u voor dat u op het punt staat een jas1e van 125 dollar en een rekenmachine van 15 dollar te kopen. De verkoper van de rekenmachine vertelt u dat de rekenmachine die u wilt aanschaffen, voor 10 dollar te koop is in de andere vestiging van de zaak, op 20 minuten flexplek huren haarlem afstand met de auto. Zou u die rit naar de andere winkel maken?
Dit probleem betreft de aanvaardbaarheid van een optie die het nadeel van een ongemak combineert met een financieel voordeel. Deze optie kan worden ingekaderd als een minimale, een inhoudelijke of een omvattende rekening. De minimale rekening bevat alleen de flexplek huren amsterdam zuidas verschillen tussen de twee opties en houdt geen rekening met de kenmerken die ze gemeen hebben. In de minimale rekening wordt het voordeel in verband met het rijden naar de andere winkel ingekaderd als een winst van 5 dollar. Een inhoudelijke rekening betrekt de gevolgen van mogelijke keuzen op een referentieniveau dat bepaald wordt door de context waaruit de beslissing voortkomt. In het gegeven probleem is de relevante inhoud de aankoop van de rekenmachine en daarom wordt het voordeel van de rit ingekaderd als een reductie van de prijs daarvan, van 15 tot ro dollar. Omdat de mogelijke besparing alleen in verband staat met de rekenmachine, wordt de prijs van het jasje niet in de inhoudelijke rekening opgenomen. Net als andere uitgaven zou de prijs van het jasje heel goed een plaats kunnen krijgen in een omvattender rekening, waarin de besparing bijvoorbeeld beoordeeld zou worden in relatie met maandelijkse uitgaven. Bij de formulering van het voorgelegde probleem lijken de minimale, de inhoudelijke en de omvattende rekening in principe gelijkwaardig te zijn. Naar onze mening zullen mensen hun beslissingen echter spontaan inkaderen in termen van inhoudelijke rekeningen die in de context van besluitvorming een analoge rol spelen als de rol van ‘goede vormen’ in de waarneming en van basiscategorieën in de cognitie. In samenhang met de concaviteit van waarde brengt een inhoudelijke flexplek huren amsterdam wtc organisatie met zich mee dat de bereidheid om naar de andere winkel te rijden voor het besparen van 5 dollar op een rekenmachine, omgekeerd evenredig is aan de prijs van de rekenmachine en onafhankelijk is van de prijs van het jasje. Om deze voorspelling te toetsen hebben we een andere versie van dit probleem ontworpen waarin de prijzen van de twee artikelen verwisseld zijn. De prijs van de rekenmachine is in de eerste winkel op 125 dollar gesteld en in de andere vestiging op 120 dollar, en de prijs van het jasje op 15 dollar. Zoals voorspeld verschilden de aantallen respondenten die zeiden dat ze de rit wilden maken, tussen de twee problemen aanmerkelijk. De resultaten lieten zien dat 68 procent van de respondenten (N = 88) bereid was om naar de andere vestiging te rijden om 5 dollar te besparen op een rekenmachine van 15 dollar, maar dat slechts 29 procent van 93 respondenten bereid was om dezelfde rit te maken om 5 dollar op een rekenmachine van 125 dollar uit te sparen. Deze uitkomst ondersteunt het idee van een inhoudelijke organisatie van rekeningen, aangezien de twee versies in termen van een minimale en een omvattende rekening identiek zijn.

Biases door vormbaarheid

Biases door vormbaarheid. Soms moet men de frequentie schatten van een klasse waarvan de instanties niet in het geheugen zijn opgeslagen, maar die wel op basis van een bepaalde regel kunnen worden flexplek huren amsterdam geconstrueerd. In dergelijke situaties construeert men meestal diverse instanties en beoordeelt men de frequentie of kans aan de hand van het gemak waarmee dit gebeurde. Het gemak waarmee instanties worden geconstrueerd is echter niet altijd een afspiegeling van de daadwerkelijke frequentie en deze manier van beoordelen is dan ontvankelijk voor biases. Neem een groep van tien flexplek huren haarlem mensen die groepjes van k leden vormen, 2. Hoeveel groepjes van k leden kunnen worden gevormd? Het juiste antwoord op deze vraag wordt gegeven door de binomiaalcoëfficiënt (ro/k), die bij k = 5 een maximum van 252 groepjes haalt. Het aantal groepjes van k leden is dus gelijk aan het aantal groepjes van (ro – k) leden, aangezien elk groepje van k leden een unieke groep van (ro – k) niet-leden vormt. Eén manier om deze vraag zonder rekenen te beantwoorden is om mentaal groepjes van k leden te vormen en hun aantal in te schatten aan de hand van het flexplek huren amsterdam zuidas gemak waarmee ze kunnen worden geconstrueerd. Groepjes met weinig leden (bijvoorbeeld 2) zijn gemakkelijker te construeren dan groepjes met veel leden (bijvoorbeeld 8). De eenvoudigste manier om groepjes te construeren is het onderverdelen van de grote groep in losstaande sets. We zien direct dat het mogelijk is om vijf losse groepjes van twee leden te construeren, terwijl het onmogelijk is om zelfs maar twee losstaande groepjes van acht leden te vormen. Als frequentie dus ingeschat wordt aan de hand van vormbaarheid, of beschikbaarheid voor vorming, zullen de kleine groepjes talrijker worden geacht dan de grotere groepjes, terwijl het correcte antwoord een klokvormige grafiek vormt. Toen aan ondeskundige proefpersonen werd gevraagd om het aantal losstaande groepjes van verschillende groottes te schatten, produceerden ze een
Appendix A. Besluitvorming in onzekerheid: heuristiek en biases
aflopende rechte lijn. ‘7 De gemiddelde schatting van het aantal groepjes van twee flexplek huren amsterdam wtc leden was bijvoorbeeld zeventig, en de schatting van het aantal groepjes van acht leden twintig. (Het correcte antwoord is in beide gevallen 45.) Vormbaarheid speelt een belangrijke rol bij het schatten van kansen in praktische situaties. Het risico van een avontuurlijke reis wordt bijvoorbeeld ingeschat door het bedenken van allerlei mogelijke gevaarlijke situaties. Als veel van deze situaties snel kunnen worden geconstrueerd, zal de reis zeer gevaarlijk lijken, hoewel het gemak waarmee rampspoed wordt geconstrueerd geen invloed hoeft te hebben op de kans dat deze rampspoed ook echt plaatsvindt. Het risico van een bepaalde onderneming zal daarentegen sterk worden onderschat als bepaalde noodscenario’s niet gemakkelijk kunnen worden geconstrueerd of eenvoudigweg niet in onze gedachten opkomen.

Rationaliteit als samenhang

De omschrijving van rationaliteit als samenhang is zo beperkend dat het begrip daardoor zijn toepassingsmogelijkheden verliest. Deze definitie vraagt om flexplek huren amsterdam gehoorzaamheid aan logische regels die een beperkte geest niet in praktijk kan brengen. Aan de hand van de definitie kunnen redelijke mensen niet rationeel zijn, maar ze mogen om die reden niet als irrationeel gebrandmerkt worden. ‘Irrationeel’ is een beladen term die wijst op impulsiviteit, emotionaliteit en een flexplek huren haarlem stijfkoppig verzet tegen redelijke argumenten.3 Ik krimp vaak ineen als van mijn werk met Amos wordt gezegd dat het aantoont dat menselijke keuzen irrationeel zijn, terwijl ons onderzoek alleen maar heeft laten zien dat Humans zich niet goed laten beschrijven aan de hand van het model van de rationele actor. Hoewel Humans niet irrationeel zijn, hebben ze vaak hulp nodig om nauwkeuriger oordelen te vormen en betere beslissingen te nemen, en in sommige gevallen kunnen beleidsmaatregelen en instellingen die hulp verschaffen. Deze voorstellen kunnen flexplek huren amsterdam zuidas onschuldig lijken, maar zijn in feite uiterst controversieel. In de visie van de belangrijke economische school van Chicago is het geloof in menselijke rationaliteit nauw verbonden met een ideologie waarin het onnodig en zelfs immoreel is om mensen tegen hun keuzen te beschermen. Rationele mensen moeten vrij zijn en zelf de verantwoordelijkheid voor hun welzijn kunnen dragen. Milton Friedman, de leidende figuur van deze school, heeft dit gezichtspunt uitgedrukt in de titel van een van zijn populaire boeken, Free to Choose. De veronderstelling dat mensen rationeel handelen, levert de grondslag voor de libertaire benadering van openbaar beleid: kom niet tussenbeide in het individuele recht op keuze tenzij deze keuzen schade berokkenen aan anderen. Libertair beleid wordt verder ondersteund door bewondering voor de efficiënte manier waarop markten goederen beschikbaar stellen voor mensen die bereid zijn daarvoor het meest te betalen. Een beroemd voorbeeld van de Chicago-aanpak heeft de veelzeggende titel A Theory of Rational Addiction; het verklaart hoe een rationeel handelend individu met een sterke voorkeur voor intensieve en directe bevrediging de rationele beslissing kan nemen om toekomstige verslaving als consequentie te accepteren. 4 Ooit heb ik Gary Becker, een van de auteurs van dit artikel, die ook als lid van de Chicago school een flexplek huren amsterdam wtc Nobelprijs heeft gewonnen, wat luchthartiger horen betogen – hoewel niet helemaal uit de grap – dat we de zogenaamde zwaarlijvigheidsepidemie zouden kunnen verklaren op grond van de bij mensen levende overtuiging dat er al snel een effectieve behandeling voor diabetes beschikbaar zal komen. Dit was een nuttige opmerking: als we zien dat mensen zich vreemd lijken te gedragen, moeten we eerst nagaan of ze misschien een goede reden hebben om te doen wat ze doen. We mogen pas een beroep doen op psychologische interpretaties wanneer hun redenen ongeloofwaardig worden – wat Beckers verklaring van zwaarlijvigheid waarschijnlijk is.

Bijzonderheden in herinnering

Deelnemers (in de eerste onderzoeken allemaal vrouwen) werden uitgenodigd voor een sessie van twee uur. Eerst vroegen we hun de vorige dag tot in bijzonderheden in herinnering te roepen en deze dag op te splitsen in episodes zoals de scènes in een film. Daarna beantwoordden de kantoor huren amsterdam  deelnemers vragenlijsten over elke episode, op basis van de samplingmethode. Zij kozen activiteiten waarbij ze betrokken waren geweest uit een lijst en markeerden de activiteit waaraan ze de meeste aandacht hadden geschonken. Ze maakten ook een lijst van de personen met wie ze in aanraking waren gekomen en scoorden de intensiteit van verschillende gevoelens op afzonderlijke zespuntsschalen (met o voor ‘afwezigheid van gevoel’ en 6 voor ‘het meest intense gevoel’). Onze methode was kantoor huren haarlem mede gebaseerd op onderzoeksgegevens die erop wijzen dat mensen die een situatie uit het verleden tot in bijzonderheden in het geheugen kunnen roepen, ook in staat zijn de gevoelens die met deze situatie gepaard gingen te herbeleven, en zelfs hun eerdere fysiologische indicaties van emotie opnieuw te ervaren.5 We gingen ervan uit dat onze deelnemers in staat kantoor huren amsterdam zuidas zouden zijn het gevoel van een prototypisch moment van de episode redelijk nauwkeurig terug te halen. Verschillende vergelijkingen met sampling van ervaring bevestigden de validiteit van de DRM. Omdat de deelnemers ook de tijdstippen rapporteerden waarop episodes begonnen en afliepen, waren we in staat een maat van hun gevoelens tijdens een dag van hun wakende leven te berekenen waarin de duur van hun ervaring was meegewogen. In onze samenvattende kantoor huren amsterdam wtc meting van het dagelijkse gevoel telden langere episodes voor meer dan korte episodes. Onze vragenlijst bevatte ook metingen van tevredenheid over het leven, die we interpreteerden als de tevredenheid van het terugblikkende zelf. We gebruikten de DRM voor het onderzoek naar de determinanten van zowel emotioneel welzijn als tevredenheid over het leven bij enkele duizenden vrouwen in de Verenigde Staten, Frankrijk en Denemarken.

Uw eigen intuïtie

Uw eigen intuïtie is waarschijnlijk precies dezelfde als die van de studenten van Schelling: zij vonden het idee om de rijken door een grotere vrijstelling te begunstigen volstrekt onacceptabel. Vervolgens wees Schelling hen erop dat het belastingstelsel willekeurig is. Het gaat kantoor huren amsterdam uit van een gezin zonder kinderen als de standaardsituatie en vermindert de belasting met het bedrag van de vrijstelling voor elk kind. De belastingwet zou natuurlijk herschreven kunnen worden met een andere standaardsituatie kantoor huren haarlem als uitgangspunt: een gezin met twee kinderen. In deze formulering zouden gezinnen met minder dan het standaardaantal kinderen een toeslag betalen. Schelling vroeg zijn studenten nu hun mening te geven over een ander voorstel:
Moeten de kinderloze armen een even grote toeslag betalen als de kinderloze rijken?
Hier stemt u waarschijnlijk opnieuw overeen met de reactie van de studenten op dit kantoor huren amsterdam zuidas idee, dat ze met een even grote heftigheid verwierpen als het eerste. Maar Schelling liet zijn studenten zien dat ze op logische gronden niet beide voorstellen konden verwerpen. Zet de twee formuleringen naast elkaar. Het verschil tussen de belasting die verschuldigd is van een kinderloos gezin en van een gezin met twee kinderen wordt in de eerste versie beschreven als een belastingkorting en in de tweede versie als een toeslag. Als je in de eerste versie aan de armen hetzelfde (of een groter) voordeel wil geven als aan de rijken voor het hebben van kinderen, moet je ook willen dat de armen ten minste dezelfde straf als de rijken betalen voor kinderloos zijn. Hier kunnen we Systeem r aan het werk zien. Het produceert een directe reactie op elke vraag over rijk en arm: in geval van twijfel moet je de armen begunstigen. Het verrassende punt van Schellings probleem is dat deze ogenschijnlijk eenvoudige morele regel niet betrouwbaar werkt. Hij genereert tegenstrijdige antwoorden op hetzelfde probleem, afhankelijk van de manier waarop het probleem is ingekaderd. En natuurlijk weet u welke vraag er nu volgt: Nu u gezien hebt dat uw reacties op het probleem door het kader beïnvloed worden, wat is dan uw antwoord kantoor huren amsterdam wtc op de vraag: hoe zouden de kinderen van rijke en arme mensen in het belastingstelsel behandeld moeten worden? Waarschijnlijk zult u ook over dit geval versteld staan. U hebt morele intuïties over verschillen tussen rijk en arm, maar deze intuïties zijn afhankelijk van een willekeurig referentiepunt en houden geen rekening met het eigenlijke probleem. Dit probleem -de vraag over feitelijke toestanden in de wereld – is hoeveel belasting gezinnen moeten betalen, hoe de cellen in de matrix van het belastingstelsel moeten worden ingevuld. Voor de oplossing van dat probleem beschikt u niet over dwingende morele intuïties. Uw morele gevoelens zijn verbonden met kaders, met beschrijvingen van de werkelijkheid in plaats van met de werkelijkheid zelf. De boodschap over het effect van kaders is hard: kaders mogen niet beschouwd worden als iets dat een onderliggende voorkeur maskeert of vertekent. Ten minste in dit voorbeeld – en ook bij de problemen van de Aziatische ziekte en van chirurgie of bestraling voor longkanker – is er geen onderliggende voorkeur die door het kader wordt gemaskeerd of vertekend. Onze voorkeuren hebben betrekking op ingekaderde problemen en onze morele intuïties gaan over beschrijvingen, niet over de inhoud daarvan.

Een pesticide

Iedereen kan meevoelen met de onwil van ouders om zelfs een minuscule risicoverhoging voor hun kind in ruil voor geld te accepteren. Maar kantoor huren amsterdam hierbij moet wel worden opgemerkt dat deze houding niet consistent is en schade kan toebrengen aan de veiligheid van degenen die we willen beschermen. Zelfs de meest liefhebbende ouders hebben in termen van tijd en geld beperkte mogelijkheden om hun kind te beschermen (de mentale rekening die geoormerkt is voor de veiligheid van het kind, heeft een kantoor huren haarlem beperkt budget), en het lijkt redelijk om deze middelen het nuttigst te gebruiken. Geld dat bespaard zou kunnen worden door het risico van schade door een pesticide iets te verhogen, zou zeker nuttiger gebruikt kunnen worden om het kind beter te beschermen tegen andere schadebronnen, bijvoorbeeld door een veiliger autostoeltje of een beveiliging van stopcontacten aan te schaffen. Het taboe op ruil tegen het accepteren van enige toename van risico is geen doelmatig middel kantoor huren amsterdam zuidas om met een veiligheidsbegroting om te gaan.16 Dit taboe kan zelfs gemotiveerd zijn door een zelfzuchtige angst voor spijt in plaats van een wens om de veiligheid van het kind te optimaliseren. De gedachte van ‘wat als?’ die opkomt bij alle ouders die zo’n ruil weloverwogen doen, verwijst naar de spijt en schaam
376 Deel IV – Keuzen
te die zij zouden voelen in het geval dat de pesticide schade veroorzaakt. De intense afkeer van het inwisselen van risico tegen enig ander voordeel speelt op grote schaal een rol in de wetten en regelingen met betrekking tot risico. Deze tendens is met name sterk in Europa, waar het voorzorgsprincipe dat elke mogelijk schadelijke handeling verbiedt, algemeen wordt geaccepteerd. 17 Op het punt van regelingen legt het voorzorgsprincipe de volle verantwoordelijkheid voor het bewijzen van veiligheid op iedereen die iets onderneemt wat mensen of de omgeving zou kunnen schaden. Verscheidene internationale lichamen hebben bepaald dat het ontbreken van wetenschappelijk bewijs voor mogelijke schade geen voldoende rechtvaardiging biedt om risico’s te nemen. De jurist Cass Sunstein wijst erop dat het voorzorgsprincipe kostbaar is en dat het, wanneer het strikt wordt geïnterpreteerd, verlammend kan werken. Hij presenteert een indrukwekkende lijst van vernieuwingen die deze toets niet zouden hebben doorstaan, zoals ‘vliegtuigen, airconditioning, antibiotica, automobielen, chloor, het mazelenvaccin, kantoor huren amsterdam wtc openhartoperaties, radio, koelkasten, het pokkenvaccin en röntgenstralen’. De sterke versie van het voorzorgsprincipe is evident onhoudbaar. Maar een versterkte afkeer van verlies is verankerd in een sterke en alom aanwezige morele intuïtie; hij komt voort uit Systeem r. Het dilemma tussen morele houdingen op grond van een intense afkeer van verlies en doelmatig risicomanagement kent geen eenvoudige en overtuigende oplossing.

Kiezen op grond van ervaring

Kiezen op grond van ervaring wordt onderzocht door de deelnemers een groot aantal pogingen te laten doen waarbij zij de gevolgen van het indrukken van de ene of de andere knop kunnen waarnemen. Bij de beslissende poging kiest een deelnemer een van de twee knoppen en verdient hij de uitkomst van die poging. Kiezen op grond van beschrijving wordt onderzocht door de deelnemers een verbale kantoor huren amsterdam beschrijving te geven van het riskante vooruitzicht in verband met elke knop (zoals ‘5 procent kans om 12 dollar te winnen’) en hun te vragen een keuze tussen de knoppen te maken. Zoals op grond van de prospecttheorie verwacht mag worden, roept kiezen op grond van beschrijving een mogelijkheidseffect op: aan zeldzame uitkomsten wordt een te groot gewicht toegekend in verhouding tot hun waarschijnlijkheid. In scherpe tegenstelling kantoor huren haarlem hiermee wordt het toekennen van een te groot gewicht bij kiezen op grond van ervaring nooit waargenomen en komt het toekennen van een te klein gewicht geregeld voor. De experimentele situatie bij kiezen op grond van ervaring is bedoeld om model te staan voor allerlei situaties waarin we worden blootgesteld aan wisselende uitkomsten uit dezelfde bron. Een restaurant dat doorgaans goed is, kan bij gelegenheid een superieure of juist een onverteerbare maaltijd serveren. Je vriend is meestal goed gezelschap maar soms wordt hij humeurig en agressief. Californië is kantoor huren amsterdam zuidas een land van aardbevingen, maar ze komen maar zelden voor. De uitkomsten van een groot aantal experimenten doen vermoeden dat zeldzame gebeurtenissen niet te veel gewicht krijgen wanneer we beslissingen nemen als het kiezen van een restaurant of het vastbinden van de boiler uit voorzorg tegen een aardbeving. De interpretatie van kiezen op grond van ervaring is nog niet definitief vastgesteld, maar er is overeenstemming over één belangrijke oorzaak van het onderwaarderen van zeldzame gebeurtenissen, zowel in experimenten als in de echte wereld: veel deelnemers maken de zeldzame gebeurtenis nooit mee!n De meeste inwoners van Californië hebben kantoor huren amsterdam wtc nog nooit een grote aardbeving meegemaakt en in 2007 had geen enkele bankier persoonlijk een verwoestende financiële crisis meegemaakt. Ralph Hertwig en Ido Erev merken op dat ‘kansen op zeldzame gebeurtenissen (zoals het leeglopen van de zeepbel van woningprijzen) minder aandacht krijgen dan ze op grond van hun objectieve waarschijnlijkheid verdienen’.12 Als voorbeeld wijzen ze op de lauwe reactie van het publiek op bedreigingen van het milieu op lange termijn.

De paradox van Allais


In 1952, enkele jaren na de verschijning van de theorie van Von Neumann en Morgenstern, werd in Parijs een bijeenkomst gehouden om de economie van risico te bespreken. Veel van de meest vooraanstaande economen van die tijd waren aanwezig. Onder de Amerikaanse gasten bevonden zich de toekomstige Nobelprijswinnaars Paul Samuelson, Kenneth Arrow en Milton Friedman en de kantoor huren amsterdam vooraanstaande statisticus Jimmie Savage. Een van de organisatoren van de Parijse ontmoeting was Maurice Allais, die enkele jaren later eveneens een Nobelprijs zou krijgen. Allais had voor zijn illustere gezelschap enkele vragen over keuzen in petto. In de termen van dit hoofdstuk wilde Allais laten zien dat zijn gasten ontvankelijk waren voor een zekerheidseffect en daarmee inbreuk maakten op de theorie van verwachte utiliteit en op kantoor huren haarlem de axioma’s van rationele keuze die aan deze theorie ten grondslag lagen. De volgende vragen zijn een vereenvoudigde versie van de puzzel die Allais had voorgelegd. 2 Welke optie zou u in elk van de volgende probleemsituaties kiezen?
A. een kans van 61 procent om 520.000 dollar te winnen B. een kans van 98 procent om 520.000 dollar te winnen
OF een kans kantoor huren amsterdam zuidas van 63 procent om 500.000 dollar te winnen OF een kans van 100 procent om 500.000 dollar te winnen
Als u net zo bent als de meeste andere mensen hebt u bij probleem A voor de linkeroptie gekozen en bij probleem B voor de rechter. Als dit uw voorkeuren waren, hebt u zojuist een logische zonde begaan en de regels van rationele keuze geschonden. De beroemde economen die in Parijs bijeen waren, maakten zich aan dezelfde soort overtredingen schuldig in een gecompliceerdere versie van ‘de paradox van Allais’. Om in te zien waarom deze keuzen problematisch zijn, kunt u zich voorstellen dat de uitkomst bepaald wordt door een blinde trekking uit een urn die honderd knikkers bevat. Als je een rode knikker trekt, win je en als je een witte knikker trekt, verlies je. Bij probleem A geeft bijna iedereen de voorkeur aan de linkerurn, hoewel deze minder winnende rode knikkers bevat, omdat het verschil kantoor huren amsterdam wtc tussen de prijzen meer indruk maakt dan het verschil tussen de kansen op winst. Bij probleem B kiest de grote meerderheid voor de urn die een winst van 500.000 dollar garandeert. De kiezers zijn over deze beide keuzen tevreden – tot de logica van het probleem hun wordt voorgehouden.