Economie en maatschappij

Gerelateerde afbeelding

Zelfs als je meer om rechtvaardigheid geeft dan om een overwinning zul je er waarschijnlijk voor moeten kiezen om je soldaten en piloten te vervangen door autonome robots en drones. Menselijke soldaten moorden, verkrachten en plunderen, en zelfs als ze zich een beetje proberen te gedragen, komt het al te vaak voor dat ze onbedoeld burgerslachtoffers maken. Computers die geprogrammeerd zijn met ethische algoritmen zouden zich veel makkelijker kunnen aanpassen aan de laatste bepalingen van het internationale strafhof. In de economische sfeer is het vermogen om een hamer vast te houden of een knopje in te drukken ook al een stuk minder waardevol aan het worden dan vroeger, wat de cruciale alliantie tussen liberalisme en kapitalisme onder druk zet. In de twintigste eeuw zeiden liberalen dat we niet hoeven te kiezen tussen ethiek en economie. Het beschermen van mensenrechten en menselijke vrijheden was niet alleen een morele zakelijke energie vergelijken vereiste, maar ook de sleutel tot economische groei. Groot-Brittannië, Frankrijk en de Verenigde Staten floreerden volgens dit verhaal omdat ze hun economie en maatschappij liberaliseerden en als Turkije, Brazilië of China net zo welvarend wilde worden, moesten ze hetzelfde doen. In veel – zij het niet alle – gevallen was niet het morele, maar het economische argument de reden dat tirannen en junta’s aan het liberaliseren sloegen. In de eenentwintigste eeuw zal het liberalisme zichzelf veel moeilijker kunnen verkopen. Als de massa zijn economische waarde verliest, zal het morele argument dan genoeg zijn om onze mensenrechten en vrijheden te beschermen? Zullen elites en regeringen elk menselijk wezen wel blijven waarderen, ook als daar geen economisch voordeel aan te behalen valt? In het verleden waren er veel dingen die alleen mensen konden. Maar nu halen robots en computers ons in en misschien zal het niet lang duren voor ze mensen in de meeste taken overtreffen. Computers functioneren natuurlijk wel heel  zakelijke energie anders dan mensen en het lijkt onwaarschijnlijk dat ze op korte termijn mensachtiger zullen worden. Het lijkt er met name niet op dat computers op het punt staan om een bewustzijn te ontwikkelen en gevoelens en sensaties te ervaren.

Dierenrechtenactivisten

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

Dierenrechtenactivisten hebben hun bezorgdheid uitgesproken over het leed dat ratten met zulke experimenten wordt aangedaan. Professor Sanjiv Tal war van de State University of New York, een van de toonaangevende roboratonderzoekers, heeft die zorgen weggewuifd met de mededeling dat de ratten de experimenten juist leuk vinden. Ze doen hun werk, aldus Talwar, immers in ruil voor genot en als de elektroden de beloningscentra in hun hersenen stimuleren, ‘wanen de ratten zich in het nirwana’.3 Voor zover wij kunnen nagaan heeft de rat niet het gevoel dat hij door iemand anders wordt beheerst of dat hij gedwongen wordt om dingen tegen zijn wil te doen. Als professor Talwar een knopje op zijn afstandsbediening indrukt, wil de rat naar links en daarom gaat hij ook naar links. Als de professor een ander knopje indrukt, wil de rat een ladder beklimmen en winkel huren haarlem daarom doet hij dat ook. De verlangens van de rat zijn immers niets meer of minder dan een patroon van vurende neuronen. Wat maakt het uit of die neuronen afgaan omdat ze gestimuleerd worden door andere neuronen of door geïmplanteerde elektroden die in verbinding staan met de afstandsbediening van professor Talwar? Als je het de rat vraagt,
zou hij vermoedelijk zeggen: ‘Natuurlijk heb ik een vrije wil! Kijk dan, ik wil naar links, en ik ga naar links. Ik wil een ladder op en ik ga die ladder op. Dat bewijst toch dat ik een vrije wil heb?’ Experimenten met Homo sapiens tonen aan dat mensen net als ratten gemanipuleerd kunnen worden en dat het mogelijk is om zelfs complexe gevoelens als liefde, woede, angst en depressie te creëren oft eniet te doen door de juiste plekken in de menselijke hersenen te stimuleren. Het Amerikaanse winkel huren amsterdam wtc leger is onlangs begonnen met experimenten waarbij computerchips in mensenhersenen worden geïmplanteerd in de hoop hiermee soldaten te kunnen behandelen die lijden aan posttraumatische stress.4 In het Hadassahziekenhuis in Jeruzalem zijn artsen begonnen met een nieuwe behandeling voor depressieve patiënten. Ze implanteren elektroden in de hersenen van de patiënt en verbinden die met een minuscuul computerimplantaat in de borstkas. Op bevel van de computer zenden de elektroden zwakke elektrische stroompjes uit die het hersengebied dat de depressie veroorzaakt verlammen. De behandeling verloopt niet altijd succesvol, maar in sommige gevallen meldden patiënten dat het inktzwarte, lege gevoel dat ze hun hele leven al kwelde als bij toverslag was verdwenen.

Een vloedgolf van islamisering

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

Merkel antwoordde dat politiek ‘heel moeilijk’ kan zijn en legde uit dat er honderdduizenden Palestijnse vluchtelingen in Libanon zitten en dat Duitsland die niet allemaal kan opnemen. Reem barstte in tranen uit bij dit nuchtere antwoord. Merkel aaide het wanhopige meisje over haar rug, maar bleef bij haar standpunt. In de daaropvolgende storm van publieke verontwaardiging werd Merkel vele malen beschuldigd van kilheid en ongevoeligheid. Merkel haalde bakzeil bij al die kritiek en Reem en haar familie mochten blijven. In de maanden daarna zette Merkel de deur nog verder open en verwelkomde ze honderdduizenden vluchtelingen in Duitsland. Maar je kunt niet iedereen te vriend houden. Binnen de kortste keren werd ze fel kantoorruimte huren haarlem aangevallen op het feit dat ze was gezwicht voor het sentiment en haar poot niet stijf had gehouden. Talloze Duitse ouders vreesden dat hun kinderen door Merkels ommezwaai een lagere levensstandaard zouden krijgen en mogelijk zelfs in de problemen zouden komen door een vloedgolf van islamisering. Waarom moesten zij de gemoedsrust en welvaart van hun gezinnen opofferen om wildvreemde mensen te helpen die misschien niet eens in de waarden van het liberalisme geloofden? Iedereen heeft sterke gevoelens in deze kwestie. Hoe kun je de tegenstrijdige gevoelens van wanhopige vluchtelingen en bezorgde Duitsers in vredesnaam met elkaar in overeenstemming brengen?8 Liberalen zitten altijd met dit soort tegenstellingen in hun maag. Locke, Jefferson, Mill en hun collega’s hebben hun best gedaan, maar we hebben nog steeds geen snelle, makkelijke oplossing voor deze dilemma’s. Democratische verkiezingen helpen ons niet, want dan is het kantoorruimte huren amsterdam wtc meteen de vraag wie er mag stemmen, alleen Duitse staatsburgers of ook de miljoenen Aziaten en Afrikanen die naar Duitsland willen emigreren? Waarom zou je de gevoelens van de ene groep boven die van de andere laten gaan? Zo kun je het Arabisch-Israëlische conflict ook niet oplossen door de 8 miljoen inwoners van Israël en de 350 miljoen burgers van Arabische Liga-landen erover te laten stemmen. Dan kun je op je klompen aanvoelen dat de Israëli’s zich niet gehouden zouden voelen aan de uitslag.

De humanistische revolutie

Gerelateerde afbeelding

De moderne deal geeft ons macht, op voorwaarde dat we stoppen met geloven in een groot kosmisch plan dat het leven zin geeft. Maar als je wat beter naar deze deal kijkt, vind je al snel een slimme uitweg. Als mensen hun leven op de een of andere manier zin kunnen geven zonder dat te baseren op een groot kosmisch plan, wordt dat niet als contractbreuk beschouwd. Deze uitweg is de redding van de moderne kantoorruimte huren amsterdam maatschappij geweest, want het is onmogelijk om orde te handhaven zonder zingeving. Het grote politieke, artistieke en religieuze project van de moderne tijd was het zoeken naar een vorm van zingeving die niet wortelt in een groot kosmisch plan. We zijn geen acteurs in een goddelijk toneelstuk en het kan niemand iets schelen wie we zijn en wat we doen, dus er is niemand die onze macht inperkt, maar we zijn er nog steeds van overtuigd dat ons leven zin heeft. In 2016 is de mensheid er inderdaad in geslaagd om van beide walletjes te eten. We hebben niet alleen veel meer macht dan ooit tevoren, maar tegen alle verwachtingen in heeft de dood van God ook nog eens niet geleid tot onze sociale ondergang. Van oudsher zeiden profeten en filosofen altijd dat alle orde en gezag zou verdwijnen als mensen niet meer in een groot kosmisch plan zouden geloven. Maar tegenwoordig komen de grootste bedreigingen voor orde en gezag in de wereld uitgerekend van mensen die nog steeds geloven in God en kantoorruimte huren amsterdam zuidas Zijn allesomvattende plannen. Het godvrezende Syrië is veel gewelddadiger dan het seculiere Nederland. Als er geen kosmisch plan is en we ons niet aan goddelijke geboden of natuurwetten hoeven te houden, wat voorkomt dan dat onze sociale structuren instorten? Hoe kan het dat je duizenden kilometers kunt afleggen, van Amsterdam naar Boekarest of van New Orleans naar Montreal, zonder ontvoerd te worden door slavenhandelaren, in een hinderlaag gelokt te worden door bandieten of vermoord te worden door rivaliserende stammen?